کتاب ایرانیت ملیت قومیت دوره 2 جلدی جلد سخت اثر اصغر شیرازی جهان کتاب

در جلد اول کتاب ایرانیّت، ملّیّت، قومیّت گفتمان ملّت‌سازی در ایران از نیمهٔ دوم قرن سیزدهم شمسی (ربع آخر قرن نوزدهم میلادی) تا پایان حکومت رضاشاه بررسی و مشکلات و موانع آن شرح داده‌ شد. نارضایتی‌هایی که در اثر استبداد حاکم بر ایران مجال بروز چندانی نداشتند، به مجرد سقوط رضاشاه سر باز کردند و با وسعت و شدّت بیشتر به صورت تجدید جنبش‌های ناسیونالیستی قومیِ مرکزگریز، به‌خصوص در آذربایجان و منطقهٔ کُردنشین مُکری سر درآوردند. موضوع جلد دوم بررسی این دو جنبش در نیمهٔ اوّل دهۀ 1320 و فرآیند و فروکش دو حکومت مرکزگریز در آذربایجان و کردستان مُکری و ادامهٔ آنها تا سال 1357 است. این بررسی در ارتباط تنگاتنگ با ادامهٔ روند ملّت‌سازی و ملّت‌گرایی در مرکز انجام می‌گیرد که ازجمله، و گاه ناگزیر، به شکل کنش و واکنش متقابل با ملّت‌گرایی‌های قومیِ پیرامونی نیز در آمده است.